€200.000 geërfd. De markt staat hoog. Wat nu?
Je hebt €200.000 geërfd. De Shiller CAPE ratio staat op 36,53. Meer dan het dubbele van het historisch gemiddelde. Is dit het slechtste moment om in te stappen?
Die vraag klinkt logisch. Je hebt net een groot bedrag ontvangen en de beurs lijkt op een bergtop te staan. Alles in één keer beleggen voelt als springen zonder parachute. Gespreid instappen voelt veiliger.
Maar de data vertelt een ander verhaal.
Wat is die CAPE ratio eigenlijk?
De Shiller CAPE ratio meet hoe “duur” de aandelenmarkt is. Simpel gezegd: je deelt de koers van de S&P 500 door de gemiddelde bedrijfswinsten van de afgelopen tien jaar, gecorrigeerd voor inflatie.
Deze ratio geeft hierdoor een wat betrouwbaarder beeld dan de traditionele Koers/Winst ratio (ofwel P/E) ratio.
Het historisch gemiddelde ligt rond de 17. De mediaan is 16. Op dit moment staat de CAPE ratio op 36,53 (per maart 2026). Dat is ruim twee keer het gemiddelde.
De enige momenten in de geschiedenis dat de CAPE hoger stond? Vlak voor de dotcom-crash in 2000, toen de ratio 44,19 bereikte.
Klinkt alarmerend. Maar betekent “duur” ook “slecht moment om in te stappen”?
Betekent een dure markt dat je moet wachten?
Oké.. dus hoge waarderingen..
Hoge waarderingen betekenen over het algemeen dat de verwachte rendementen (in de toekomst) zullen afnemen.
Waardering bepaalt namelijk je startpunt. Groei bepaalt of die waardering gerechtvaardigd is. Maar je rendement wordt bepaald door het verschil tussen verwachting en realiteit.
Nu dus volle bak instappen bij deze historische hoge waarderingen voelt wellicht contra-intuïtief..
De vraag is dus: doe je er slim aan om tijdens hoge waarderingen:
- Alles in één keer te beleggen – Lump Sum
- Je vermogen gespreid te beleggen – Dollar Cost Averaging
PWL Capital onderzocht precies deze vraag met data teruggaand tot 1926. 🔎
Wat zegt het onderzoek over spreiden vs. direct beleggen?
De data is behoorlijk eenduidig.
Ze analyseerde zes aandelenmarkten en vonden dat direct beleggen (lump sum) het in ongeveer 65% van alle periodes wint van gespreid instappen (DCA). Hierbij werd gekeken naar ‘holding periods’ (tijd van bezit) van 10 jaar.
De kosten van gespreid inleggen? Gemiddeld 0,38% per jaar over tien jaar. Dat klinkt misschien weinig. Maar op €200.000 is dat €760 per jaar aan gemist rendement. Over tien jaar loopt dat op.
En zelfs in het slechtste scenario? In de onderste 10% van alle uitkomsten voor direct beleggen presteert gespreid instappen in iets meer dan de helft van de gevallen alsnog slechter. Zelfs als je pech hebt, is spreiden geen garantie.
En wat als markten hoog gewaardeerd zijn?
Dan nu hetgeen dat onze huidige situatie reflecteert: hoge waarderingen
Ook wanneer markten “duur” zijn (bijv. hoge Shiller CAPE), betekent dat niet dat je beter gespreid kunt instappen (DCA).
In de data zie je juist dat lump sum (direct volledig investeren) meestal nog steeds beter presteert dan DCA, zelfs in die dure markten. Het idee dat je met DCA slimmer bent omdat je een piek vermijdt, klinkt logisch, maar werkt historisch vaak niet.
Want wat zie je nou in de afbeelding hierboven? 👆
Zelfs wanneer de markt extreem duur is, dus in de top 5% van historische waarderingen, blijkt dat lump sum investeren in ongeveer 63,7% van de gevallen beter presteert dan gespreid instappen (DCA).
Met andere woorden: zelfs op momenten waarop het “logisch voelt” om voorzichtig te zijn, wint direct volledig investeren vaker.
💡Maar let op: het voordeel is relatief klein (ongeveer 0,18% per jaar), dus dit is geen “knock-out” argument. De echte les is dat waarderingen op zichzelf een zwakke timing-tool zijn. Ze geven richting (lagere verwachte rendementen), maar geen betrouwbare beslissing voor hoe je moet instappen.
Kortom: hoge waarderingen verlagen gemiddeld toekomstige rendementen, maar zijn een slechte timing-tool om je instapstrategie op aan te passen.
Twee soorten spreiden (en dat maakt uit)
Er is natuurlijk wel een cruciaal verschil:
Spreiden vanuit je salaris / inkomsten. Je belegt elke maand een deel van je inkomen. Dat is geen bewuste strategie. Het is simpelweg hoe beleggen werkt. Je hebt het geld nog niet, dus je kunt het niet in één keer beleggen. Dit is logisch en verstandig.
Spreiden vanuit een bestaand bedrag. Je hebt €200.000 op je rekening staan en besluit om het over twaalf maanden te verdelen. Dat voelt als risicospreiding. Maar in werkelijkheid maak je een andere keuze: je houdt bewust een groot deel in cash aan.
Dat tweede scenario is waar het om gaat bij een erfenis. Je hebt het geld al. De vraag is niet of je het wilt beleggen, maar wanneer.
In het onderzoek wordt dit zo omschreven: gespreid instappen vanuit een lump sum werkt in de praktijk alsof je maar 50 tot 65% van je geld in aandelen belegt en de rest in staatsobligaties aanhoudt. Het is een verkapte, defensieve asset allocatie.
Jaja, let that sink in..
Is spreiden dan altijd dom?
Nee. Niet per se.
Als het idee om €200.000 in één keer te beleggen je ’s nachts wakker houdt, dan vertelt dat iets. Niet over de markt, maar over jouw risicotolerantie.
De slimmere reactie is dan niet om je instapstrategie aan te passen. Het is om je portefeuille aan te passen. Kies bewust voor een verdeling die bij je past. Misschien 60% aandelen en 40% obligaties in plaats van 100% aandelen. En stap daar dan wel in één keer in.
Dat geeft je de bescherming die je zoekt, zonder de kosten van het uitstellen.
Voorbeeld: Nadia
Nadia erft €200.000 en twijfelt. Ze overweegt twee opties:
Optie A: Gespreid instappen
Ze belegt €16.667 per maand gedurende 12 maanden in een 100% aandelenportefeuille.Optie B: Direct instappen, aangepast risico
Ze belegt €200.000 in één keer in een 70/30 portefeuille (70% aandelen, 30% obligaties).Optie B geeft haar directe marktexposure, met een lager risicoprofiel. Zo hoeft ze niet twaalf maanden lang elke marktbeweging met samengeknepen billen te volgen.
Conclusie
De data is helder. Direct beleggen wint het vaker dan gespreid instappen. Niet altijd, maar in circa twee derde van de gevallen. Zelfs bij hoge waarderingen.
Dit komt doordat je geld op tafel laat liggen door niet belegd te zijn. Daarnaast kunnen markten altijd nog hoger gaan dan je verwacht.
Als je net een erfenis hebt ontvangen en twijfelt: de vraag is niet “wanneer stap ik in?” De vraag is: “hoeveel risico past bij mij?” Beantwoord die vraag eerlijk, kies een portefeuille die daarbij past, en stap in.
Wil je weten welke verdeling past bij jouw situatie en beleggingshorizon? Plan dan een vrijblijvend kennismakingsgesprek in.
Dit artikel is informatief bedoeld en vormt geen persoonlijk financieel advies. Jouw situatie kan anders zijn. Raadpleeg een adviseur voor advies op maat.